Het aantal leerlingen dat struikelt in 4 havo is in vijf jaar tijd gestegen van 20 naar 28 procent. Met extra tijd, ruimte en aandacht biedt de zesjarige havo een oplossing voor dit probleem.
In het hele voortgezet onderwijs is het aantal zittenblijvers toegenomen tot 6,13 procent in 2024. Dit betekent dat 58 duizend leerlingen het vorige schooljaar helemaal over moesten doen, terwijl scholen zelf zeggen dat dit ‘veelal ineffectief’ is. Dit komt naar voren in het rapport ‘Zittenblijven – Ongewenst maar hardnekkig’dat de onderwijsinspectie vorig jaar mei uitbracht. Wetenschappelijk onderzoek toont al jaren aan dat zittenblijvers niet perse betere prestaties halen, sterker: ze kunnen gedemotiveerd raken, afstromen of de school verlaten zonder diploma. Alleen in uitzonderingsgevallen, zoals bij ziekte, kan een jaar overdoen positief uitpakken.

Zittenblijven is bovendien duur: het kost meer dan 500 miljoen euro per jaar. Waar om doen scholen dit dan nog?
“Dat is inherent aan een onderwijssysteem waarin leerlingen aan bepaalde standaardnormen moeten voldoen”, verklaart Goedroen Juchtmans, kwaliteitscoördinator volwassenenonderwijs
te Brussel. Ze deed tien jaar geleden in opdracht van de stad Antwerpen onderzoek naar het onderwerp en is medeauteur van ‘Samen tot aan de meet – alternatieven voor zittenblijven’. “Als een leerling niet aan de norm kan voldoen, is zittenblijven een manier om dit recht te zetten. Een leerling krijgt dan extra tijd om de stof te herhalen en die norm wel te halen.” Het kan ook anders, zag Juchtmans. “In landen als Zweden vertrekken ze vanuit de leerwinst die er bij een leerling te behalen valt. Ze denken vanuit individuele doelen, waardoor zittenblijven nauwelijks voorkomt.” De maatregelen die Juchtmans met anderen bedacht om zittenblijven tegen te gaan, komen vooral neer op meer maatwerk, meer begeleiding en een klimaat waarin elke leerling gekend wordt. “De onderwijs dienst van Antwerpen heeft scholen hierin intensief begeleid, waardoor de cijfers van zittenblijven er flink daalden. De aandacht hiervoor waaide over naar heel Vlaanderen, ook omdat de toenmalige minister van onderwijs maatregelen nam om zittenblijven minder makkelijk te maken. Scholen moesten bijvoorbeeld met externen bespreken of er wel goede redenen voor waren.”

In dit artikel lees je waarom het Havoplatform pleit voor deze aanpak en hoe scholen hier al mee experimenteren. jongeren laat groeien op zowel inhoud als vaardigheden.

Lees het hele artikel

Bron: Het Onderwijsblad
Illustratie: Nino Maissouradze